Kỳ lạ ngành công nghiệp dược phẩm tại Haiti: Ai cũng có thể trở thành dược sỹ và đi bán thuốc ngoài chợ

Ở Haiti, thuốc chữa bệnh được giao dịch dễ dàng giống như việc mua một mớ rau hoặc cân thịt ngoài chợ. Ngoài ra, người bán thuốc không phải ngồi một chỗ chờ người bệnh tới mà phải chủ động đi tìm bệnh nhân để bán thuốc.

Tại thủ đô Port-au-Prince, Haiti, một người chẳng cần phải có bằng cấp dược sỹ mới có thể hành nghề bán thuốc. Quy trình hết sức đơn giản, chỉ cần bạn có một ít vốn để mua thuốc, có một chiếc xô hoặc chậu lớn và khả năng bán hàng có duyên, thế là bạn đã đủ điều kiện để đi bán thuốc chữa bệnh rồi.

Trái ngược với suy nghĩ khi mắc bệnh, người bệnh sẽ tìm tới bác sỹ, dược sỹ thì tại Haiti, quy trình đó hoàn toàn ngược lại. Những dược sỹ bán thuốc dạo mang trê mình cả chậu thuốc để đi tìm người bệnh.

Ở Haiti, thuốc men cũng giống như món hàng có thể mua ở ngoài chợ hoặc cửa hàng vậy. Cũng bởi vậy, việc mua thuốc từ những người bán rong gần như đã trở thành điều bình thường. Trên thực tế, các nhà thuốc khó có thể tiếp cận người dân ở Haiti, do đó các tay buôn thuốc trên đường phố lại là người bán thuốc chính cho người dân.

Nhưng không phải ai cũng có thể hành nghề “bán thuốc dạo” được. Bởi họ phải có khả năng sắp xếp chậu thuốc sao cho đẹp mắt và hấp dẫn nhất. Nếu không, bạn sẽ chẳng được ai để ý chứ đừng nói mua thuốc.

Đa số người bán thường chọn cách đặt Ampicillin bên cạnh Tylenol để tạo ra sự tương phản về màu sắc để thu hút khách hàng. Những chậu thuốc được thiết kế và sắp xếp rất kỳ công và không phải ai cũng có kỹ năng làm điều đó tốt nhất.

Thoạt nhìn từ xa, những chậu thuốc giống như một tác phẩm nghệ thuật sắp đặt vậy

Tất nhiên việc bán thuốc dạo bị coi là bất hợp pháp nhưng hiếm khi Bộ Dân số và Y tế công cộng Haiti có động thái nào xử phạt hoặc răn đe hình thức bán thuốc này. Sự thiếu giám sát của chính phủ Haiti khiến người dân dễ gặp rủi ro với những người bán thuốc dạo chưa qua đào tạo.

Không ai biết chất lượng của thuốc ra sao, chỉ biết thuốc có nguồn gốc từ Trung Quốc. Thậm chí có cả những loại thuốc đã hết hạn và thuốc giả nhập khẩu từ Cộng hòa Dominica. Việc mua thuốc từ những người bán không uy tín giống như việc người bệnh trao toàn bộ sức khỏe, tính mạng cho một kẻ lang băm vậy.

Dù chưa qua đào tạo nhưng những người bán thuốc dạo lại hay đưa ra lời khuyên, thậm chí kê đơn cho người bệnh. Trong khi không phải đơn thuốc nào cũng chính xác và có khi còn hại tới sức khỏe của bệnh nhân.

Rénold Germain, một con buôn thuốc dạo tại Haiti chia sẻ: “Mọi người không giấu được chúng tôi điều gì. Họ cho chúng tôi biết về các triệu chứng liên quan đến bệnh nhiễm trùng, tiêu hóa hay cả tình dục. Đối với mỗi chứng bệnh, chúng tôi lại có một loại thuốc chữa trị khác nhau”.

Không biết “ngành công nghiệp” dược phẩm độc đáo này ở Haiti sẽ còn tồn tại bao lâu nữa nhưng đây quả thực là một hình thức bán hàng cần sớm được dẹp bỏ để bảo vệ sức khỏe cho người dân.